.jpg)
පළමු පරිච්ඡේදය: කින්සි පාරේ අභිරහස
1924 වසරේ ශීතල දෙසැම්බර් මාසයේ දිනක, කොළඹ නගරය අධික තෙතමනයකින් හා අඳුරකින් වැසී ගොස් තිබුණි. මා, අමර දේවමිත්ර, හිටපු හමුදා වෛද්යවරයකු ලෙස සහ සෙනාලි ද සිල්වාගේ සමීපතම මිතුරකු ලෙස, කින්සි පාරේ 07A දරණ ස්ථානයේ පිහිටි අපගේ නිවසේ සුපුරුදු පරිදි කාලය ගත කරමින් සිටියෙමි. සෙනාලි ද සිල්වා යනු මා මින් පෙර කිසිදා දැක නැති තරම් විශ්ලේෂණ කුසලතාවලින් හෙබි පුද්ගලික විමර්ශකයෙකි.
"අමර," සෙනාලි මා දෙස නොබලාම පැවසීය. ඔහු අලුතින් ලැබුණු 'සන්දා වර්ණ' පුවත්පතක පළ වූ ප්රහේලිකාවක් දෙස දැඩි අවධානයෙන් බලා සිටියේය. "ඔබගේ සිත අද කිසියම් දෙයකින් අවුල් වී ඇත. ඔබේ කෝපි කෝප්පය මේසය මත තැබූ ආකාරයෙන් එය පැහැදිලියි. ඔබ එය තැබුවේ සාමාන්ය පරිදි මා ඉදිරිපසින් නොව, ඔබගේ වම් අත පැත්තේය. එයින් පෙනී යන්නේ ඔබගේ සිතෙහි තිබෙන භාවමය ආතතිය නිසා ඔබේ සුපුරුදු පුරුද්ද පවා වෙනස් වී ඇති බවයි. ඊට හේතුව, ඔබ ඊයේ රාත්රියේ තැපෑලෙන් ලැබුණු ඔබේ උරුමය සම්බන්ධ ලිපිය විය යුතුයි. එය ඔබව කම්පනයට පත් කර ඇති බව, ඔබේ නළලේ රැළි වැටී ඇති ආකාරයෙන් මට පෙනෙයි."
"සෙනාලි, ඔබ පුදුම මිනිසෙකි!" මම පුදුමයෙන් කෑ ගැසුවෙමි. "නමුත් ඔබ සිතනවාට වඩා සංකීර්ණ ප්රශ්නයක් මා හමුවේ තිබෙන්නේ."
"සංකීර්ණත්වය යනු ජීවිතයේ සුන්දරත්වයයි, අමර. සරල දේවල් නීරසයි. දැන්, ඔබගේ ප්රශ්නය ගැන අපට පසුව කතා කළ හැකියි. අපේ කාර්යය අප එන තෙක් බලා සිටිනවා වගෙයි."
ඔහු එසේ පැවසූ මොහොතේම, කාරුණික, නමුත් උත්සුක වූ පෙනුමක් ඇති මැදිවියේ පුද්ගලයෙක් අපගේ නිවසට ඇතුළු විය. ඔහු සිනිඳු කපු ඇඳුමකින් සැරසී සිටියද, ඔහුගේ සපත්තු වල දකුණු පැත්තේ මඩ පැල්ලමක් දක්නට ලැබුණි.
"මම දොස්තර වික්රමසිංහ," ඔහු කලබලයෙන් කීවේය. "මම ගාලු පාරේ ප්රසිද්ධ මනෝචිකිත්සකයෙක්. මට වහාම ඔබගේ උදව් අවශ්යයි, මිස්ටර් ද සිල්වා. මෙය ජීවිතය හා මරණය අතර සටනක්."
සෙනාලි තම පුවත්පත පසෙකින් තබා, අමුත්තා දෙස විනිවිද යන බැල්මක් හෙළීය.
"දොස්තර වික්රමසිංහ, ඔබ අවංකවම සිතන්නේ මෙය මායාවක් හෝ මානසික රෝගයක් බවද?" සෙනාලි ඇසුවේය. "ඔබ ඔබේ ගමන පටන් ගෙන ඇත්තේ කඩවත ප්රදේශයෙන් බව ඔබේ සපත්තු වල ඇති රතු පැහැති පස් වර්ගයෙන් මට පෙනී යනවා. ඔබ රුපියල් 500ක් අතේ තබාගෙන සිටිනවා, නමුත් එයට හේතුව, ඔබට ඔබේ වාහනයේ ටයර් මාරු කිරීමට මුදල් අවශ්ය වූ නිසා විය යුතුයි. ඔබ මෙම ප්රදේශයට පැමිණ ඇත්තේ මීට දින තුනකට පෙර, නමුත් ඔබ ඊයේ උදෑසන ආහාරය ගෙන ඇත්තේ බණ්ඩාරවත්ත ප්රදේශයේ ආපන ශාලාවකින්. ඔබ මට කියන්නට යන්නේ රෝගියකු ගැන කතාවක් නොව, ඔබගේම ජීවිතය හා බැඳුණු අභිරහසක් ගැනය."
දොස්තර වික්රමසිංහගේ මුහුණේ භීතියක් හා පුදුමයක් එකවරම දිස් විය. "මගේ දෙවියනේ... ඔබ කොහොමද මේ දේවල් දන්නේ?"
"දැනුම යනු අත්දැකීම්වල ප්රතිඵලයයි, දොස්තර. දැන්, ඔබගේ කතාව කියන්න. එය කෙතරම් සංකීර්ණ වුවත්, මා සවන් දීමට සූදානම්."
දෙවන පරිච්ඡේදය: අතුරුදහන් වූ දියමන්ති පෙට්ටිය
දොස්තර වික්රමසිංහගේ කතාව සැබවින්ම භයානක විය.
"මීට දින තුනකට පෙර," ඔහු කතා කරන්නට පටන් ගත්තේය. "මාගේ රෝගියෙකු වූ ආසිරි ලක්ෂ්මන් නම් ප්රසිද්ධ මැණික් ව්යාපාරිකයෙක්, මා හමුවීමට පැමිණියේය. ඔහු දැඩි මානසික පීඩනයකින් පෙළුණේය. ඔහු මා හමුවේ පාපොච්චාරණය කළේ, ඔහුට වටිනාකමෙන් අධික 'අනුහස් රත්නය' නම් දියමන්ති පෙට්ටියක් තිබූ බවත්, එය ඔහු විසින්ම නිර්මාණය කළ රහස් සේප්පුවක තබා තිබූ බවත්ය. එය ඔහුට අහිමි වී ඇත."
"සොරකම?" සෙනාලි ඇසීය.
"නැහැ, මිස්ටර් ද සිල්වා. එය තමයි අභිරහස. සේප්පුව කැඩී නැහැ. කාමරයේ ජනේල හෝ දොරවල් කිසිවක් බලහත්කාරයෙන් විවෘත කර නැහැ. නමුත්... පෙට්ටිය අතුරුදහන් වෙලා."
"කාමරයට ඇතුළු වීමට වෙනත් මාර්ගයක් තිබුණාද?" මම විමසුවෙමි.
"නැහැ, දේවමිත්ර. මම මගේ පෞද්ගලික ආරක්ෂකයින් සමඟ එය පරීක්ෂා කළා. ආසිරි ලක්ෂ්මන්, ඔහු නිතරම කියනවා, ඔහු තමන්ගේ නිවසම මායාවක් බවට පත් කර ඇති බව. සේප්පුව තිබූ කාමරය පිටතින් අගුළු දමා තිබුණේ ආසිරි ලක්ෂ්මන්ගේ බිරිඳ වන සඳරේඛා විසින්. යතුර තිබුණේ ඇය ළඟ විතරයි. ආසිරි ලක්ෂ්මන් කාමරය ඇතුළත සිටියේ, ඔහුට උග්ර මානසික ආතතියක් තිබුණු නිසා. ඔහු මානසික රෝගියෙක් බවට පත් වෙමින් සිටිනවා කියලා ඔහුටම බයක් තිබුණා."
"එහෙනම්, ඒ කාමරයට ඇතුළු වූයේ කවුද? ආසිරි ලක්ෂ්මන් හැරෙන්නට," සෙනාලි කල්පනාවට වැටුණේය.
"එතන තමයි භයානකම කොටස," දොස්තර වික්රමසිංහගේ හඬ බිඳී ගියේය. "ආසිරි ලක්ෂ්මන් කියා සිටියේ, මධ්යම රාත්රියේදී, ඔහුට 'මායාවේ හෝරාව' කියා ශබ්දයක් ඇසුණු බවත්, ඊට පසු මොහොතේම කාමරය තුළ ඇති සියල්ල මීදුමකින් වැසී ගිය බවත්ය. මීදුම නැති වූ පසු, දියමන්ති පෙට්ටිය අතුරුදහන් වී තිබුණා."
සෙනාලිගේ දෑස්වල උනන්දුවක් දිස් විය. මෙය ඔහු බලාපොරොත්තු වූ තරම්ම සංකීර්ණ අභිරහසක් බව මට වැටහුණි.
"දොස්තර වික්රමසිංහ, අප දැන්මම ඒ ස්ථානයට යා යුතුයි. මේ 'මායාවේ හෝරාව' යනු මානසික රෝගයක් නොව, දක්ෂ අපරාධකරුවෙකුගේ 'විශිෂ්ට රංගනයක්' විය හැකියි."
තෙවන පරිච්ඡේදය: ලක්ෂ්මන් මහතාගේ රහස් මාළිගාව
අපි දොස්තර වික්රමසිංහ සමඟ මාතර පාරේ පිහිටි ආසිරි ලක්ෂ්මන්ගේ අති විශාල නිවස වෙත ගියෙමු. එය සැබවින්ම මාළිගාවක් බඳු විය.
කාමරය දෙස බැලූ සෙනාලිගේ දෑස් එහි සැඟවී ඇති දේ හඳුනාගත්තේය.
"දේවමිත්ර, මේ කාමරය හොඳින් නිරීක්ෂණය කරන්න. ජනේලයට වැටුණු සිරස් ඉර තිරය මැදින් වැටී තිබෙන්නේ මීට පැය භාගයකට පෙර බව මට පෙනෙනවා. කාමරය වටා ඇති දූවිලි ස්තරය සියුම් නමුත්, එහි සමහර ස්ථානවල දූවිලි නොමැතිව පිරිසිදු වී ඇති ආකාරයක් පෙනේ. කාමරයේ බිම ඇති කළුගල් ටයිල් එකක මායිමේ සියුම් සීරීමක් තිබෙනවා. ඒ වගේම, කාමරයේ ඇති ඔරලෝසුවේ වේලාව වැරදි ලෙස සකස් වී තිබෙන්නේ මිනිත්තු පහක් ඉදිරියටය. මේ සියල්ලෙන් පෙනී යන්නේ, මෙහිදී සොරකමක් සිදුවී ඇති බව පමණක් නොව, එය සිදු කළ පුද්ගලයා නිවස ඇතුළේම සිටින අයෙකු බවයි."
ආසිරි ලක්ෂ්මන්, සුදුමැලි වූ මුහුණකින් යුතුව, කෙළවරක සිට බලා සිටියේය. ඔහුගේ බිරිඳ සඳරේඛා, ඔහු අසල වාඩි වී සිටියාය.
"මිස්ටර් ද සිල්වා," ආසිරි ලක්ෂ්මන් කීවේය. "මම මානසික රෝගියෙක් නොවේ. මම ශබ්දය ඇසූ විට, මීදුම දුටු විට, මම හිතුවේ එය මායාවක් කියා. මගේ සිත මාව රවටනවා කියා."
සෙනාලි ඔහු දෙස බලා සිටියේය. "ලක්ෂ්මන් මහතා, මම ඔබේ මානසිකත්වය ගැන කතා කරන්නේ නැහැ. මම කතා කරන්නේ භෞතික විද්යාව ගැන. දියමන්ති පෙට්ටිය තිබූ සේප්පුව කුඩා, නමුත් අතිශය ආරක්ෂිත එකක්. එය සවි කර ඇත්තේ බිත්තිය ඇතුළතටය.
"දොස්තර වික්රමසිංහ, ඔබ මෙහිදී අතපසු කළ වැදගත්ම සාධකය නම් කාමරයේ උෂ්ණත්වයයි."
අපි පුදුමයෙන් බලා සිටියෙමු.
"අමර, ඔබට මතකද, මම කීවා කාමරයේ දූවිලි ස්තරය සියුම් ලෙස පිරිසිදු වූ තැන් ඇති බව. එතන තමයි රහස තිබෙන්නේ. ලක්ෂ්මන් මහතා, මේ කාමරයේ ඇති සියලුම දේවල් මීට සතියකට පෙර ඔබ විසින්ම අලුතින් සකස් කළ ඒවා නේද?"
ලක්ෂ්මන් මහතා හිස සැලුවේය. "ඔව්. මගේ බිරිඳගේ උපන්දිනය වෙනුවෙන්."
"ඉතින්, මේ කාමරයේ ඇති එකම පැරණි දෙය කුමක්ද?" සෙනාලි සිනහවක් පෑවේය. "එය තමයි බිත්තියේ ඇති විදුලි පංකාව. එය අලුත්වැඩියා කර තිබෙන්නේ මීට සති දෙකකට පෙර. එහි රඳවා ඇති තෙල් වර්ගයේ සුවඳක් කාමරයේ තිබෙනවා."
"සෙනාලි, මට තේරෙන්නේ නැහැ," මම කීවෙමි. "පරණ විදුලි පංකාවට දියමන්ති පෙට්ටියට ඇති සම්බන්ධය කුමක්ද?"
සිව්වන පරිච්ඡේදය: විශිෂ්ට රංගනයක්
සෙනාලි සේප්පුව අසලට ගොස් බිත්තියට තට්ටු කළේය. "ලක්ෂ්මන් මහතාගේ සිතේ තිබුණේ විශාල මානසික පීඩනයක්. ඒ බව දොස්තර වික්රමසිංහ දන්නවා. අපරාධකරුවා එය භාවිතා කර තිබෙනවා."
"රහස නම්," සෙනාලි පැහැදිලි කළේය. "අපරාධකරුවා මේ කාමරය තුළට කිසිසේත්ම ඇතුළු වී නැහැ. ඔහු දියමන්ති පෙට්ටියම පිටතට ගෙන ගොස් නැහැ. ඔහු කළේ පෙට්ටිය තිබූ රහස් සේප්පුව සහිත කුඩා කොටසක් කපා ඉවත් කිරීමයි."
"නමුත්... සේප්පුව තිබුණේ බිත්තිය ඇතුළේ. එය කපන්න විශාල ශබ්දයක් එන්න ඕනේ," සඳරේඛා පුදුමයෙන් කීවාය.
"ඔව්, මෑණියනි. එය තමයි 'මායාවේ හෝරාව' වූයේ. මම කිව්වා කාමරයේ ඇති දූවිලි නොමැති තැන් ගැන. ඒ, බිම තිබූ කළුගල් ටයිල් එකේ සීරීමයි. මේ සියලුම දේවල් මා හට කියන්නේ එකම කතාවක්."
සෙනාලි විදුලි පංකාව දෙසට අත දිගු කළේය. "විදුලි පංකාව, බිත්තියේ ඇති එකම පැරණි කොටස. එය අලුත්වැඩියා කරද්දී, බිත්තියේ පිටුපස, විදුලි පංකාවට ආවරණය වී ඇති කොටස පෙට්ටියක් ලෙස කපා ඉවත් කිරීමට අපරාධකරුවා සූදානම් කර තිබෙනවා. ඔහුට අවශ්ය වූයේ ලක්ෂ්මන් මහතාව මානසිකව බිඳ හෙලීමටයි."
"ලක්ෂ්මන් මහතාගේ නිදන කාමරයේ පිටුපස, නිවස පිටුපස බිත්තියට සම්බන්ධ වන පටු අඳුරු කාමරයක් තිබෙනවා නේද? විදුලි පංකාවට පිටුපසින්?"
ලක්ෂ්මන් මහතා නිහඬ විය. දොස්තර වික්රමසිංහ තිගැස්සුණේය.
"දැන් අපි බලමු, 'මායාවේ හෝරාව' නිර්මාණය වූයේ කොහොමද කියලා." සෙනාලි දිගටම පැහැදිලි කළේය.
ශබ්දය: අපරාධකරුවා, විදුලි පංකාව පිටුපසින් සේප්පුව කපා ඉවත් කරන විට ඇති වූ ශබ්දය වසා ගැනීමට, විදුලි පංකාවේ අධික ශබ්දය (එය අලුත්වැඩියා කිරීමේදී සූදානම් කළ දෙයකි) 'මායාවේ හෝරාව' නම් කෑගැසීමක් සමඟම ක්රියාත්මක කළා. ලක්ෂ්මන් මහතා මානසික ආතතියෙන් සිටි නිසා, ඔහු ශබ්දය ඇසූ විට, එය මායාවක් ලෙස හිතන්නට පටන් ගත්තා.
මීදුම: දියමන්ති පෙට්ටිය සවි කර තිබූ බිත්තියේ කොටස පිටුපස කාමරයට ගත් පසු, අපරාධකරුවා විසින් ඉතා සියුම් 'වියළි අයිස්' (Dry Ice) වාෂ්පයක් විදුලි පංකාව හරහා කාමරයට මුදා හැරියා. එය ක්ෂණිකවම කාමරය මීදුමකින් වසා දැමුවා. එම මොහොතේ, අපරාධකරුවා සේප්පුව සවි කර තිබූ බිත්තියේ කොටස පිටුපසින් කපා ඉවත් කර, කෑලි කෑලි වශයෙන් පිටතට ගත්තා.
අතුරුදහන් වීම: ලක්ෂ්මන් මහතා තමා මායාවකින් පෙළෙන බව සිතූ නිසා, ඔහු සොරකම සිදු වන විට සත්යය අවබෝධ කර ගත්තේ නැහැ. මීදුම නැති වූ පසු, සේප්පුව පරණ තත්ත්වයෙන්ම තිබූ නිසා, ඔහු සිතුවේ දියමන්ති පෙට්ටිය ඇත්තටම මායාවකින් අතුරුදහන් වූ බවයි.
"මේ සියල්ලම," සෙනාලි නිගමනය කළේය. "එක් පුද්ගලයෙකුගේ උදව් නොමැතිව කළ නොහැකියි. ඒ පුද්ගලයා, ලක්ෂ්මන් මහතාගේ ජීවිතය ගැන, ඔහුගේ මානසිකත්වය ගැන, සහ මේ නිවසේ සියලු රහස් ගැන හොඳින් දන්නා කෙනෙක් විය යුතුයි."
සෙනාලි සඳරේඛා දෙසට හැරුණේය. ඇය පුදුමයෙන් හා බියෙන් වෙව්ලමින් සිටියාය.
"සඳරේඛා මෑණියනි, යතුර තිබුණේ ඔබ ළඟ. ඔබ දොර පිටතින් අගුළු දැම්මා. නමුත්... මේ මුළු සැලැස්මම සැලසුම් කළේ ඔබ. ඔබට ඔබේ ස්වාමිපුරුෂයා මානසික රෝගියෙකු ලෙස පෙන්වීමට අවශ්ය වූවා. ඊට හේතුව, ඔබගේ නව පෙම්වතාට දියමන්ති පෙට්ටිය සොරකම් කිරීමට ඉඩ සැලසීමයි. ඔබේ සපත්තු වල යටතේ තිබූ කුඩා රතු මැටි කැබැල්ලත්, ඔබ ඊයේ රාත්රියේ පැළඳ සිටි ආලේපනයේ සුවඳත්, ඔබ කඩවතින් ආ අපරාධකරුවා සමඟ සාකච්ඡා කළ බව පෙන්වනවා."
සඳරේඛා බිම ඇද වැටුණාය. ආසිරි ලක්ෂ්මන් සහ දොස්තර වික්රමසිංහ බලා සිටියේ ගල් ගැසුණු පිරිසක් ලෙසය.
අවසන් පරිච්ඡේදය: නිගමනය
පොලිසිය පැමිණ සඳරේඛාව සහ ඇගේ පෙම්වතා (කඩවතින් පැමිණි ගෝලයෙකු) අත්අඩංගුවට ගත්හ. දියමන්ති පෙට්ටිය ද විදුලි පංකාව පිටුපස කාමරයේ තිබී සොයා ගත්තා.
අපි කින්සි පාරේ අපගේ නිවසට ආපසු පැමිණියෙමු.
"ඉතින්, අමර," සෙනාලි ඔහුගේ දුම් පයිප්පයට ගිනි තබමින් ඇසුවේය. "ඔබේ උරුමය සම්බන්ධ ලිපියේ තිබුණේ කුමක්ද? ඔබේ මානසිකත්වය වෙනස් කිරීමට තරම් බලපෑවේ කුමක්ද?"
"ඔබේ නිරීක්ෂණය නිවැරදියි, සෙනාලි," මම කීවෙමි. "මගේ ඈත නෑදෑයෙකුගේ මරණයෙන් පසු, මට අයිති විය යුතු ඉතා වටිනා 'පුස්තකාලයක්' ගැන එහි සඳහන් වෙනවා. නමුත් මට ඒ පුස්තකාලය භාර ගැනීමට අවශ්ය නැහැ."
සෙනාලි සිනාසුණේය. "මොකද, ඔබේ ජීවිතයේ වඩා වටිනා පුස්තකාලය මා වන නිසාද? ඔබ මාගේ අභිරහස් සහ විශ්ලේෂණ ලේඛනගත කරන කතුවරයා වන නිසාද?"
මම සිනාසුණෙමි. "සමහරවිට, සෙනාලි. සමහරවිට."
අඳුර මැදින් සෙනාලිගේ කල්පනාකාරී බැල්ම මා දෙසට යොමු විය.
"ලෝකය අභිරහස් වලින් පිරී ඇත, අමර. අප කළ යුත්තේ මායාවන්ගේ තිරය ඉවත් කර, සත්යය නිරුවත් කිරීම පමණයි. 'මායාවේ හෝරාව' යනු මායාවක් නොව, සැබෑ අපරාධයක් බව ඔප්පු විය."
Comments
Post a Comment